Het gaat er niet om hoe je een lekke band repareert, maar hoe je op tijd je bestemming bereikt. 

Voor mij is cursus geven een passie zolang ik er zelf ook iets van leer. 

Wie is Maarten Kouwenhoven?

Interview naar aanleiding van het NVTA-congres

'Oude maskers, nieuwe jassen': november 2019.

 

1. Hoe zou jij jezelf omschrijven in 10 woorden of minder?

Ik vind mezelf rustig, helder, analytisch, handig, creatief en humoristisch.

 

2. Wat zie je vandaag als de belangrijke momenten in jouw opvoeding?

Vroeger als kind verveelde ik me vaak. Totdat mijn vader zijn postzegelverzameling verkocht en van dat geld voor mij een Mecanodoos kocht. Mijn hele leven is daarna een grote mecanodoos geworden. Samen met mijn lief heb ik al meer dan 50 jaar huizen verbouwd en een landgoed in Frankrijk gerestaureerd.

Mijn moeder was zorgzaam en bracht 6 kinderen groot. Mijn vader was directeur van een basisschool en kwam iedere dag met mooie verhalen thuis. Dat vond ik als klein kind wel interessant, maar later, als puber dacht ik: ‘ik wil later nooit iets in het onderwijs.’ Ik ben na de middelbare school psychologie gaan studeren. Tijdens mijn studie gaf ik al cursus aan verpleegkundigen in Amsterdam.

 

3. Hoe ben je in TA terechtgekomen?

Na mijn studie werkte ik als psycholoog in een psychiatrisch ziekenhuis en volgde ik een opleiding tot psychotherapeut. De bedoeling was om veel begrip te tonen. Maar, alles waar je aandacht aan schenkt wordt groter. Dus het effect was in het beste geval 0.

Ik voelde me net een automonteur met begrip voor de pech van al die patiënten die aan mijn zorg waren toevertrouwd. Maar verder kon ik weinig voor hen doen. Ik haakte daardoor af en was van plan om buschauffeur te worden.

Een van mijn collega’s vroeg of ik mee ging naar een TA-cursus in Amsterdam. Amsterdam sprak mij wel aan, ik ben er geboren, maar TA zei mij niets. Hij legde de begrippen Ouder, Volwassene en Kind uit waarop ik zei: ‘ok, ik ga mee’. En dat besluit heeft tot op de dag van vandaag mijn loopbaan en mijn leven beïnvloed.

 

4. Wat waren de belangrijkste ontdekkingen tijdens jouw opleiding?

De eerste belangrijke ontdekking was dat je met een contract de ander eigenaar maakt van het probleem en middelen verschaft om daar zelf iets aan te doen. Dat heet emancipatie, empowerment of mensen in hun kracht zetten. Ik noem dat het IKEA-model. De elementen moet je als cliënt zelf in elkaar zetten.

 

De tweede ontdekking was het script-corrigerende effect van probleemoplossende sancties. Mensen die zich niet aan hun afspraken houden  of ander gedrag vertonen dat schadelijk is voor de organisatie worden meestal bestraft. En dan wordt het alleen maar erger: de relaties raken verstroord, collega's gaan partij kiezen, enz..

Met positief sanctioneren herstelt de betrokkene de geschonden waarden en kan zijn of haar plek in het systeem weer innemen. Zonder schuld en schaamte en een leerervaring rijker.

 

Een derde belangrijk moment was de ontdekking dat je vanuit een Oudersysteem een diagnose kunt stellen. Ook voor organisaties. Als er in de opvoeding of in de oprichting, iets mis gaat, dan is dat later het duidelijkst te zien aan de Ouder. Net zoals je een scheef muurtje het makkelijkst herkent aan de afwijking van de bovenste steen.

 

Een vierde ontdekking was dat het voorbeeldgedrag van opvoeders of leidinggevenden bepalend is voor een winnaars-, verliezers-, of non-winnaarsscript. 

 

De vijfde ontdekking was dat niet het feedback-gerichte probleem, maar het feed forward gerichte doel de meeste aandacht verdient. Een contract is weliswaar doelgericht, maar in de praktijk gaat de aandacht toch vaak naar het probleem. Maar, zo word je nooit gelukkig want er is altijd wel wat. 

 

5. Hoe gebruik jij TA in jouw professionele activiteiten?

Ik heb 20 jaar en 1 maand in het psychiatrisch ziekenhuis Veldwijk in Ermelo. De kliniek had de naam: De Strook.

TA is een didactische en contractuele vorm van psychotherapie. Met de theorie maak je de onderliggende patronen zichtbaar. Ik legde de dramadriehoek uit aan mijn patiënten. Net zoals mijn vader stond ik voor een groep en beantwoordde vragen. En wat bleek? De patiënten gingen logisch nadenken. Mijn conclusie: ‘hoe meer informatie, hoe minder medicatie’. Na een paar jaar was de kliniek ‘medicatie vrij’. Iedere patiënt kreeg bij opname het boek: TA in Nederland Deel I: voor velen een hele pil. Het resultaat? De separeerruimtes raakten leeg. Wat een verademing. Patiënten kwamen uit hun Slachtoffer rol en hielpen mee om lastige problematiek op te lossen. Wat een erkenning. Van mijn patiënten heb ik daarna ook heel veel geleerd.

Iedere maand ontvingen we stagiaires en bezoekers die soms met een bus vol aankwamen. Zelf patiënten uit het buitenland wilden bij ons opgenomen worden. Omdat Veldwijk een regiofunctie had was dat niet mogelijk. Sommige patiënten waren bereid om eerst naar de regio van Veldwijk te verhuizen om vervolgens toch opgenomen te kunnen worden.

 

Daarna paste ik TA toe bij KPMG Management Career Consulting (MCC). Daar heb ik samen met anderen het programma Strategisch Zelfmanagement ontwikkeld.

 

Mijn grootste opdracht kwam van het UWV: ‘of ik 900 verzekeringsartsen op wilde leiden in de TA-methodiek met een 6 daagse cursus ‘Omgaan met psychologische en psychiatrische gedrags-stoornissen’. In de wandelgangen de TA-cursus geheten. Dat betekende dat ik me meer richtte op de sociale geneeskunde; nu Public Health geheten. Na de verzekeringsartsen volgden de bedrijfsartsen en de arbeidsdeskundigen.

Vervolgens is de TA, met subsidie van het ministerie, ook in het onderwijs succesvol geïntroduceerd. In het onderwijs helpt het in de omgang met lastige leerlingen. Ook de (forensische) mediators zijn door mij opgeleid in de TA. Zij herstellen de samenwerking door eerst de geschonden waarden te benoemen en te beveiligen met behulp van non-contracten en positief sanctioneren.

 

Toen we in 1998 ons huis in Frankrijk kochten organiseerden we de nascholingsprogramma’s daar. Tot op heden ontvingen we ruim 700 deelnemers.

Nu organiseer ik samen met mijn schoonzoon John Lampers geaccrediteerde nascholingen in Nederland en Frankrijk aan artsen, juristen, accountants  en leidinggevenden. Verder coach ik individuen en teams in de hogere lagen van de organisatie.

 

6. Wat wil jij nog meer ontwikkelen in TA: concept, theorie, toepassing…?

Het laatste product wat ik heb ontwikkeld zijn de ‘Routekaarten naar geluk in werk en leven’.

Mensen die gelukkig zijn leven langer, hebben een beter afweer-systeem, voorkomen een burn-out en dragen bij aan een beter team, een betere organisatie en een betere wereld.

 

De theorie van de TA is uitermate geschikt om mensen te begeleiden tijdens hun reis naar geluk. Je komt als reiziger onderweg heel wat valkuilen, dwaalwegen, opstoppingen, dilemma’s en impasses tegen. En dan kun je ook nog last krijgen van medeweggebruikers die gedrag vertonen wat jij als lastig ervaart. 

Ik vind de organisatie van de TA wereldwijd indruk-wekkend. Zoveel mensen, zoveel zielen, zoveel verschillende opvattingen met als gemeenschappelijke mensvisie dat:

  • de intentie van (98% van de) mensen positief is

  • we op aarde zijn om te leren

  • iedereen recht heeft op strooks.

 

7. Biografie

Tijdens mijn loopbaan schreef ik meer dan 40 publicaties waarvan er vele zijn vertaald, enkele zelfs in het Japans.  

Ik ben de medeauteur en uitgever van de standaard-werken TA in Nederland deel 1 (1983), deel 2 (1985) en deel 3 (1987). Verder ben ik de bedenker van de Probleemoplossende sancties en de Coachmatrix.

In 2007 werd het handboek Strategisch Coachen uitgegeven en in 2017 het handboek Reputatiekunde. 

 

Ik ben medeoprichter en erelid van de Nederlandse Vereniging voor TA (NVTA), medeoprichter van het Algemeen Nederlands Instituut voor TA (ANITA) en van de European Association for Transactional Analysis (EATA).

Je kunt me het bereiken via de mail:

maartenkouwenhoven@planet.nl

Klik op de + en neem contact met me op

© 2023 by David Bell. Proudly created with Wix.com

  • White Facebook Icon
  • White Twitter Icon
  • White LinkedIn Icon